Podstawy prawne oprogramowania używanego
Informacje zawarte na tej stronie dotyczą wyłącznie Europejskiego Obszaru Gospodarczego (państw członkowskich UE i EFTA).
Warunki przeniesienia własności oprogramowania
Sytuacja prawna dotycząca oprogramowania używanego rozwijała się stopniowo przez długi czas. Ostatecznie doprowadziło to do bardzo jasnej decyzji Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w 2012 roku, która potwierdziła legalność sprzedaży wcześniej posiadanego oprogramowania.
Zgodnie z orzeczeniem TSUE w sprawie C-128/11 UsedSoft GmbH przeciwko Oracle International Corp.:
Autor oprogramowania nie może sprzeciwić się odsprzedaży swoich „używanych” licencji umożliwiających korzystanie z jego programów pobranych z internetu. Wyłączne prawo do rozpowszechniania kopii programu komputerowego objętego taką licencją wyczerpuje się z chwilą jego pierwszej sprzedaży.
– Fragment komunikatu prasowego nr 94/12 Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, 3 lipca 2012 r.
Oznacza to, że sprzedaż tak zwanych „używanych” produktów oprogramowania jest legalna. Orzeczenie to stworzyło bezpieczne ramy prawne dla całej Unii Europejskiej, zapewniając uczciwą i zdrową konkurencję na rynku europejskim.
Orzeczenie stanowi również, że:
Oprogramowanie wieczyste może być swobodnie przedmiotem obrotu = prawo własności może być przenoszone z jednego nabywcy na drugiego.
Prawa producenta do dystrybucji wyczerpują się z chwilą pierwszej sprzedaży oprogramowania. Klienci, którzy kupili program komputerowy na wolnym rynku, mają prawo do korzystania z zakupionego oprogramowania, a następnie do jego dalszej sprzedaży (na przykład brokerowi oprogramowania, takiemu jak Forscope), pod warunkiem, że odinstalują je i przestaną z niego korzystać.
Nawet jeśli odsprzedaż oprogramowania jest wyraźnie zabroniona przez umowę licencyjną między producentem (= posiadaczem praw autorskich) a pierwszym nabywcą, producent nie może sprzeciwić się odsprzedaży tej kopii. Umowa licencyjna podlega prawu europejskiemu, a punkty sprzeczne z prawem europejskim są nieważne.
Nie ma różnicy między sposobami dystrybucji. Oprogramowanie może być dystrybuowane na nośniku fizycznym (np. CD, DVD) lub online (= cyfrowo). Posiadacz praw autorskich nie może żądać wynagrodzenia za dalszą odsprzedaż kopii oprogramowania, ponieważ odpowiednie wynagrodzenie zostało uzyskane podczas pierwszej sprzedaży.
Jakie dokumenty otrzymują nasi klienci?
Jak widać powyżej, sprzedaż oprogramowania używanego jest legalna. Należy jednak pamiętać, że przeniesienie własności musi nadal spełniać jasno określone warunki.
Produkty wieczyste, bez subskrypcji
Możliwość przeniesienia własności nie dotyczy subskrypcji, ponieważ nabywca nie jest właścicielem produktu (oprogramowanie jest jedynie wynajmowane na ograniczony czas).W pełni opłacone
Nabywca staje się właścicielem produktu oprogramowania dopiero po jego pełnym opłaceniu.Nie używane przez pierwszego właściciela
Pierwszy właściciel przestaje być właścicielem produktu oprogramowania dopiero po jego odinstalowaniu i uczynieniu go dla siebie bezużytecznym.Tylko w UE i EOG
Warunki odsprzedaży różnią się w zależności od kraju, a UE może kontrolować warunki tylko dla produktów, które zostały po raz pierwszy sprzedane i są przedmiotem obrotu na jej rynku.
Co dzieje się w przypadku audytu oprogramowania?
W przypadku audytu oprogramowania, ważne jest posiadanie wszystkich niezbędnych dokumentów dla zakupionych produktów oprogramowania używanego. W przeciwnym razie narażasz swoją organizację na wysokie ryzyko kary. Nasza firma zapewnia pełną dokumentację własności dla oferowanych przez nas produktów (deklaracja odinstalowania, faktura i inne prawnie wymagane dokumenty), a także pomoc w audycie w razie potrzeby, więc nie ma się czym martwić. Nigdy nie spotkaliśmy się z żadnym negatywnym orzeczeniem w audycie oprogramowania produktów, które dostarczamy. Możesz przeczytać więcej o audytach w naszym artykule.
Co media mówią o legalności oprogramowania używanego?
 |  |  |
|---|---|---|
Sąd UE: Sprzedaż używanych licencji na oprogramowanie jest w porządku. Europejski Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że zasada ta dotyczy kopii oprogramowania zarówno na nośnikach fizycznych, jak i pobranych z Internetu. Sąd stwierdził również, że po sprzedaży przez firmę oprogramowania „kopii programu komputerowego”, jej „wyłączne prawo do dystrybucji” zostaje wyczerpane, co otwiera drogę innym firmom do sprzedaży używanych licencji. | Oznacza to, że zgodnie z prawem UE, firmy oprogramowania nie mają prawa uniemożliwiać użytkownikom sprzedaży ich cyfrowych pobrań innym; w efekcie prawa dystrybutora oprogramowania do kontrolowania dystrybucji wyczerpują się po pierwszej sprzedaży. Więc jeśli pobierzesz oprogramowanie, możesz je skutecznie odsprzedać – pod warunkiem, że usuniesz kopię z własnego dysku twardego. | Najwyższy sąd Europy orzekł, że obrót „używanymi” licencjami na oprogramowanie jest legalny, a autor takiego oprogramowania nie może sprzeciwić się żadnej odsprzedaży. Orzeczenie to ustanawia precedens dla handlu używanymi licencjami na oprogramowanie w całej Unii Europejskiej. |
Historia prawna oprogramowania używanego
Wszystkie główne orzeczenia sądowe i dyrektywy UE, które ukształtowały i wpłynęły na rynek oprogramowania używanego, są wymienione w poniższej osi czasu – kliknij każdy tytuł, aby uzyskać szczegółowe informacje z linkami do odpowiedniej dokumentacji zewnętrznej.
2000 – Federalny Sąd Najwyższy Niemiec
Federalny Sąd Najwyższy Niemiec orzekł, że program komputerowy (wersja OEM), który został wprowadzony na rynek przez producenta lub za jego zgodą, może być dalej dystrybuowany nawet bez powiązanego sprzętu.
– Decyzja Federalnego Sądu Najwyższego z 6 lipca 2000 r., sygn. akt I ZR 244/97 (w języku niemieckim)
2001 – Dyrektywa UE 2001/29/WE
Dyrektywa UE 2001/29/WE wydana w maju 2001 r. zharmonizowała wyczerpanie praw autorskich, na którym opiera się cała koncepcja oprogramowania używanego.
Pierwsza sprzedaż w Wspólnocie oryginału utworu lub jego kopii przez podmiot praw autorskich lub za jego zgodą wyczerpuje prawo do kontroli odsprzedaży tego przedmiotu w Wspólnocie.
– Fragment Dyrektywy 2001/29/WE
2005 – Sąd Najwyższy Niderlandów
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym od Hoge Raad der Nederlanden (Niderlandy) w sprawie C-41/04 Levob Verzekeringen BV, OV Bank NV przeciwko Staatssecretaris van Financiën z maja 2005 r. stanowi, że:
Wprowadzenie do obrotu we Wspólnocie kopii programu przez podmiot praw autorskich lub za jego zgodą wyczerpuje prawo do rozpowszechniania tej kopii w Wspólnocie (art. 4 lit. c), zdanie drugie dyrektywy 91/250). W konsekwencji, pierwszy nabywca może skutecznie przenieść własność reprodukcji na osobę trzecią bez zgody autora. Pierwszy nabywca może zatem rozporządzać rzeczą materialną jako właściciel.
Jako prawowity nabywca oryginalnego nośnika danych, osoba trzecia jest również uprawniona do korzystania z programu zapisanego na nośniku zgodnie z jego przeznaczeniem. Umowny zakaz przeniesienia prawa do użytkowania, który producent uzgodnił z pierwszym nabywcą, nie jest wiążący dla osób trzecich.
2006 – Sąd Okręgowy w Hamburgu, Niemcy
Sąd Okręgowy w Hamburgu potwierdził, że wyczerpanie praw autorskich dotyczy również indywidualnych kopii programu komputerowego nabytych w ramach umów licencyjnych Microsoft dla dużych organizacji.
– Wyrok Sądu Okręgowego w Hamburgu w sprawie 315 O 343/06 (w języku niemieckim)
2009 – Dyrektywa UE 2009/24/WE
„Pierwsza sprzedaż w Wspólnocie kopii programu przez podmiot praw autorskich lub za jego zgodą wyczerpuje prawo do rozpowszechniania tej kopii w Wspólnocie, z wyjątkiem prawa do kontroli dalszego wynajmu programu lub jego kopii.”
– Dyrektywa 2009/24/WE Parlamentu Europejskiego i Rady
2012 – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
„Autor oprogramowania nie może sprzeciwić się odsprzedaży swoich „używanych” licencji umożliwiających korzystanie z jego programów pobranych z internetu”
Wyłączne prawo do rozpowszechniania kopii programu komputerowego objętego taką licencją wyczerpuje się z chwilą jego pierwszej sprzedaży
Ponadto, wyczerpanie prawa do rozpowszechniania obejmuje kopię programu komputerowego sprzedaną jako poprawioną i zaktualizowaną przez posiadacza praw autorskich.
Ponadto Sąd stwierdza, że pierwotny nabywca materialnej lub niematerialnej kopii programu komputerowego, dla której prawo posiadacza praw autorskich do rozpowszechniania jest wyczerpane, musi uczynić kopię pobraną na swój komputer bezużyteczną w momencie odsprzedaży.
2014 – Federalny Sąd Najwyższy Niemiec
Federalny Sąd Najwyższy Niemiec orzekł, że indywidualne licencje sprzedawane w ramach kanałów licencjonowania zbiorowego w pakietach (ale traktowane jako oddzielne i z niezależnymi prawami do użytkowania) mogą być dzielone i odsprzedawane różnym nabywcom.
– Decyzja Federalnego Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2014 r., sygn. akt I ZR 8/13 (w języku niemieckim)
2016 – Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Pierwotny nabywca kopii programu komputerowego, któremu towarzyszy nieograniczona licencja użytkownika, może odsprzedać tę kopię i swoją licencję nowemu nabywcy.
– Decyzja Trybunału Sprawiedliwości, sprawa C-166/15 Aleksandrs Ranks i Jurijs Vasievics
2016 – Izba Zamówień Publicznych Westfalii, Niemcy
W swojej decyzji z marca 2016 r. Niemiecka Izba Zamówień Publicznych w Westfalii oceniła sprawę, w której zamawiający naruszył kilka kluczowych zasad zamówień publicznych (co faktycznie wykluczyło dostawców oprogramowania używanego z udziału w przetargu). Izba stwierdziła między innymi, że:
Żądanie konkretnego rodzaju umowy [SelectPlus między Federalnym Ministerstwem Spraw Wewnętrznych (Bundesministerium des Inneren, czyli BMI) a Microsoftem w tym przypadku], które pozwala tylko niektórym producentom na udział w przetargu, jest sprzeczne z zasadami prawa zamówień publicznych, takimi jak uczciwa konkurencja, przejrzystość i równe traktowanie.
Wymóg zamawiającego dotyczący „nowych licencji”, a tym samym wykluczenie „licencji używanych”, bezpośrednio narusza niemieckie prawo zamówień publicznych.
Określanie konkretnego pochodzenia, produktu lub technologii jest zabronione w prawie zamówień publicznych. Zamawiający jest zobowiązany do określenia przedmiotu zamówienia w sposób neutralny produktowo.
Specyfikacja techniczna nie może odnosić się do konkretnej produkcji, pochodzenia, marki, patentu, typu itp., jeśli faworyzuje lub wyklucza określone firmy lub określone produkty. Jeśli przedmiot zamówienia nie może być opisany z wystarczającą precyzją i w ogólnie zrozumiały sposób, powinien zawierać dodatek „lub równoważny”.